Fragmentacja siedlisk może prowadzić do znacznie szybszej utraty różnorodności genetycznej ptaków, niż wcześniej sądzono. Badanie 62 gatunków ptaków śpiewających w Chinach wykazało, że wszystkie one utraciły prawie połowę swojej różnorodności genetycznej w ciągu około 50 lat – w tym gatunki uważane za pospolite i niezagrożone. Praca Ri Liu i współpracowników została opublikowana w czasopiśmie „Science” (DOI: 10.1126/science.aef3063).
Działalność człowieka drastycznie zmieniła naturalny krajobraz i przyspieszyła utratę bioróżnorodności. Gatunkom zagraża nie tylko spadek populacji, ale także utrata różnorodności genetycznej, która jest niezbędna do długoterminowego przetrwania i adaptacji. Jednak wcześniejsze szacunki dotyczące tempa zanikania tej różnorodności były zróżnicowane. Dlatego naukowcy zbadali zmiany u 62 gatunków ptaków śpiewających w górach Gaoligong, gorącym punkcie bioróżnorodności, gdzie fragmentacja lasów dramatycznie wzrosła w ostatnich dekadach. Porównali próbki genomu z lat 1960. i 1970. XX wieku z próbkami z lat 2000. i 2020. XX wieku i śledzili zmiany genetyczne na przestrzeni około pięciu dekad.
Według badania, wszystkie 62 gatunki utraciły w tym okresie średnio od 43 do 49 procent swojej różnorodności genetycznej – spadek ten znacznie przekraczał wiele wcześniejszych szacunków. Odkrycia sugerują, że fragmentacja siedlisk jest główną przyczyną tej erozji genetycznej, szczególnie w przypadku gatunków o ograniczonych możliwościach rozprzestrzeniania się. Co zaskakujące, nawet gatunki uważane za pospolite i szeroko rozpowszechnione poniosły znaczne straty genetyczne, pomimo stosunkowo dużych populacji.
Autorzy wskazują na ukryte ryzyko dla ochrony gatunków: wszystkie 62 badane ptaki śpiewające znajdują się na Czerwonej Liście Gatunków Zagrożonych IUCN jako gatunki „najmniejszej troski”. Gatunki uważane za bezpieczne według konwencjonalnych kryteriów mogą zatem tracić zmienność genetyczną niezbędną do adaptacji do zmian środowiskowych i długoterminowego przetrwania. Argumentują, że monitorowanie genomu powinno stać się integralną częścią działań na rzecz ochrony, aby wykryć takie spadki, zanim doprowadzą do widocznych strat populacji.
DOI
