Ukufa kweArctic kunye neentlekele zendalo: Uphononongo lubonisa iziphumo ezibi

yi | NgoFebruwari 7, 2025
Iikhredithi: Sveta K, iipexels

Ngomhla wesi-2 kuFebruwari 2025, ubushushu eNorth Pole babungaphezulu kweqhwa phakathi kobusika beArctic. Kwanangoku, ukufudumala kwehlabathi kuyayitshintsha kakhulu iArctic. Ngonyaka wama-2100, ubushushu behlabathi buza kunyuka ngomyinge we-2,7 degrees Celsius, nokuba onke amazwe aya kufikelela kwiinjongo zawo zemozulu. UNjingalwazi uDirk Notz ovela kwiCluster of Excellence CLICCS kwiYunivesithi yaseHamburg kunye noNjingalwazi uJulienne Stroeve ovela kwiNational Snow and Ice Data Center (NSIDC) eColorado, e-USA, bachaza iziphumo - ukusuka ekuncipheni komkhenkce wolwandle kunye nokunyibilika kweqhwa ukuya kwi-permafrost enyibilikayo.

Iikhredithi: Sveta K, iipexels
Credits Sveta K pexels

“ Iziphumo zethu zibonisa ngokucacileyo ukuba abantu sele benamandla okususa yonke imimandla yomhlaba kumphezulu weplanethi yethu ,” utshilo ingcali yemozulu uNjingalwazi uDirk Notz. Njengoko ulwandle lweArctic lufudumala ngama-2,7 degrees Celsius, olugqunywe ngumkhenkce wolwandle ngoku, aluyi kuba nomkhenkce kangangeenyanga ehlotyeni – imeko engazange ibonwe kwimbali yoluntu yanamhlanje. IArctic yagcina ingenamkhenkce ixesha elide malunga neminyaka eyi-130.000 eyadlulayo. Ukunyibilika kweqhwa eGreenland kuya kongeza iisentimitha ezingama-20 ekunyukeni kwamanqanaba olwandle lwehlabathi. Emhlabeni, isiqingatha somhlaba onomkhenkce ohlala uhleli siya kunyibilika. Oku kuya kukhupha i-CO2 eyongezelelweyo kwaye kuphazamise umhlaba, okwenza ungafaneleki ezindlwini, ezindleleni, nakwiibhulorho.

“ I-Arctic ishushu ngokukhawuleza ngokuphindwe kane kunezinye iiplanethi ,” utshilo uNjingalwazi uJulienne Stroeve, oqhuba uphando kwi-NSIDC nakwiYunivesithi yaseManitoba eKhanada. “Ngokufudumala okuqhelekileyo kwehlabathi okungama-2,7 degrees Celsius kwihlabathi liphela, ngoko ke siza kuba nemiphumo emibi kakhulu kule ndawo.”

Kwisifundo sabo, esipapashwe kwiphephancwadi iSayensi, abaphandi badibanisa imodeli yemozulu yokufanisa kunye neenkcukacha zesathelayithi. Baphonononge uphuhliso lomkhenkce wolwandle lweArctic, i-Greenland ice sheet, kunye ne-permafrost ukusuka kumaxesha angaphambi kwamashishini ukuya kwimeko yangoku ukuya kwimeko yonyaka ka-2100 ngokunyuka kobushushu behlabathi nge-2,7 degrees Celsius.

Iziphumo zokufudumala okuqhubekayo ziyingozi kwi-ecosystem nakubantu abahlala apho. Iintlanzi zeArctic kunye neplankton aziqhelaniniswa nobomi kumanzi ashushu, aqaqambileyo, kwaye abantu bazo baya kuncipha. Iibhere ezimhlophe kunye nezinye iintlobo zeentaka zaselwandle zinokuphela, ubuncinci ngokwengingqi. Umkhenkce wolwandle awusayi kuba sahamba ngendlela, kwaye iindlela zokuzingela nezothutho zabantu bomthonyama ziya kuphela. Ukunyuka kwamaqondo olwandle kwandisa umngcipheko wokukhukuliseka konxweme, izikhukhula, kunye nokungena kwamanzi etyuwa kumadama amanzi.

"Asizange sihlolisise imeko enzima kakhulu. Siya kufumana i-2,7 degrees yokufudumala ukuba onke amazwe ahlangabezana neethagethi zawo zemozulu ezivunyelweneyo - ezingaqinisekanga, "ugxininisa uDirk Notz. "Sitshintsha kakhulu iplanethi kwaye kufuneka siqaphele ngokucacileyo amandla ethu kunye noxanduva lwethu. I-Arctic ngumzekelo nje omnye; Enyanisweni, ikusasa leplanethi yonke lisezandleni zethu."

Ushicilelo lokuqala

Ukunyamalala kwemihlaba: IArctic ku +2.7°C ubushushu behlabathi | Inzululwazi

Funda kwakhona

Ukwandisa ngokukhawuleza imisebenzi yemizi-mveliso kwi-Arctic | Pugnalom

Izazinzulu zaseRashiya zifumanisa into ekhawulezisa ukufudumala kweArctic ebusika | Pugnalom

I-avatar yombhali
ILabNews Media LLC
LabNews: Biotech. Impilo yeDijithali. IiSayensi zoBomi. Pugnalom: Iindaba zokusingqongileyo. ULondolozo lweNdalo. Imo iyatshintsha. augenauf.blog: Sijonga ukuphathwa gadalala