Akukho ngxelo: IPugnalom inika iinyani malunga nesijikelezi-langa seplastiki esinguMhlaba

yi | Agasti 18, 2025
Iikhredithi: Iqro Rinaldi, unsplash

Uthethathethwano lwe-UN ngo-Agasti 2025 lunokuthi luzise ingxaki yeplastiki yehlabathi, ubuncinci okwethutyana, kodwa uluntu lusekude kwisisombululo sehlabathi. Ngaphandle kotshintsho olukhulu, isixa kunye netyhefu yeplastiki iya kuqhubeka inyuka ngokukhawuleza, kokubini kokusingqongileyo nakubantu nezilwanyana.

Iikhredithi: Iqro Rinaldi, unsplash
Iikhredithi Iqro Rinaldi unsplash

Siqulunqe iinyani kunye namanani athetha ngokwawo:

Imveliso : ukukhula okungalawulwayo

I-400 yezigidi zeetoni zeplastiki zaveliswa kwihlabathi jikelele ngo-2022. Koku, malunga neepesenti ezilithoba kuphela ezivela kwiinkqubo zokurisayikilishwa. Iipesenti ezingama-98 zeplastiki entsha isekwe kwimathiriyeli yefosili. Ngokutsho kweengqikelelo zesayensi, imveliso yehlabathi iya kuphinda kabini ngo-2050 kwaye kulindeleke ukuba ibe ngaphezu kokuphindwe kathathu nge-2100 - ukucinga ukuba iindlela zamashumi eminyaka adlulileyo ziyaqhubeka.

Izixa zenkunkuma elwandle

I-40 pesenti yenkunkuma yeplastiki igalelwe umhlaba, i-51 pesenti iyatshiswa okanye ilahlwe ngendlela engafanelekanga.

Malunga ne-16 lezigidi zeetoni zeplastiki zingena elwandle minyaka le. Ngaphandle kotshintsho olumandla, esi sixa siya kunyuka siye kutsho kwi-2045 yezigidi zeetoni ngonyaka ngo-23.

Nokuba amagalelo amatsha ebenokunqunyanyiswa ngoko nangoko, isixa esipheleleyo elwandle siya kunyuka ukusuka kwi-263 yezigidi zeetoni (2015) ukuya kwi-2060 yeebhiliyoni zeetoni ngo-1,2 - kuba iplastiki esele ikhona elwandle iyaqhubeka nokubola.

Ezona ndawo zinkulu zenkunkuma elwandle zithelekiseka ngokumangalisayo namazwe kwaye ubukhulu becala ziquka iplastiki:

IGreat Pacific Garbage Patch (GPGP/North Pacific) igubungela ummandla omalunga ne-1,6 yezigidi zeekhilomitha zesikwere, ophindwe kayi-4,5 ngobukhulu beJamani kwaye uphindwe kathathu ngobukhulu beFrance. Ama-99 ekhulwini enkunkuma yiplastiki. Uqikelelo lubonisa ukuba malunga ne-100.000–120.000 yeetoni zenkunkuma yeplastiki, esasazwa kwiindawo ezingaphezu kwe-1,8 trillion nganye.

Kukho iijire ezinkulu ezintlanu zolwandle ezinamabala enkunkuma, nganye inommandla ongamakhulu aliqela amawaka eekhilomitha zeekhilomitha.

Izixa ezikhulu zeplastiki, ezingabonakali ekuqaleni, zifumaneka phantsi kolwandle; kuqikelelwa kwi-11 lezigidi zeetoni.

IMicro- kunye ne-nanoplastics: Amalungu eplastiki kwingqondo, igazi, izicubu

Amasuntswana eplastiki sele efunyenwe kubisi lwebele, igazi, isibindi, izintso kunye nobuchopho bomntu:

  • Izifundo ze-Autopsy zibonise umyinge we-2024g yeplastiki kwingqondo yomntu ngo-6: oku kuhambelana malunga neepesenti ze-0,5 zobunzima bobuchopho.
  • Kwizigulane ezine-dementia, ukuya kuthi ga kwi-30g kufunyenwe, amaxesha alishumi ngaphezulu.
  • Ukuvezwa kwi-microplastics kunyuke kakhulu kwiminyaka yakutshanje - iisampulu zezicubu zobuchopho ukusuka ngo-2024 zazine-5g yeplastiki/g xa kuthelekiswa ne-3,3g/g ngo-2016.
  • Iinanoplastics ziyingozi kakhulu kuba zinokuwela umqobo wegazi-ngqondo njengeentsholongwane.
  • I-Micro- kunye ne-nanoplastics zixutyushwa njengezinto ezinegalelo ekuphenduleni okuvuthayo, umonakalo wezicubu kunye nokusilela kwe-neurological.

EJamani kunye nenkunkuma yeplastiki

  • I-41kg yenkunkuma yeplastiki kumntu ngamnye ngonyaka
  • Igalelo lokusingqongileyo kwi-microplastics: 4kg ngomntu ngamnye

I-Forecast: Uphuhliso kude kube ngu-2035, 2050, 2100

Imveliso yeplastiki

  • 2022: 400 yezigidi zeetoni
  • 2035: malunga. 600 yezigidi zeetoni
  • 2050: malunga. 800 yezigidi zeetoni
  • 2100: >1,200 yezigidi zeetoni

Inkunkuma yeplastiki yaselwandle

  • 2015: 263 yezigidi zeetoni
  • 2060: ubuncinane 1.200 yezigidi zeetoni
  • 2100: iitoni zeebhiliyoni ezininzi 

Micro- kunye nanoplastics ebantwini

Ukunyuka kweepesenti ze-2016 phakathi kwe-2024 kunye ne-50. Akukho zibonakaliso zaluphi na uhlobo lokuhluthwa okanye ukukhutshwa okusebenzayo; ukuqokelela kunokwenzeka.

Imithombo/yokufunda ngakumbi

Ukuntsonkotha kwekhonkco lokubonelela ngeplastiki yehlabathi kutyhilwe kuhlalutyo lokuhamba kwezinto ezinxibelelene norhwebo | Unxibelelwano loMhlaba kunye nokusiNgqongileyo

I-GET (2025): Ukunyuka kwe-Microplastic kulwandle kujongelwa phantsi | Bioökonomie.de

I-Bioaccumulation ye-microplastics kwingqondo yomntu ehloniphekileyo | Unyango Lwendalo

I-Microplastics ekuqaleni kwe-'25 yesayensi ukujikeleza: ubukho ebantwini kunye neempembelelo zempilo | IForam yokuPakisha ukutya

Imida | Ukuvezwa kukutya okutyetyisiweyo kwe-nanoplastic kangangeentsuku ezilishumi elinesine kwandisa i-microglial immunoreactivity kwi-zebrafish telencephalon

Ungcoliseko lwePlastiki kwiiLwandle zeHlabathi: Ngaphezulu kwe-5 Trillion yamaqhekeza ePlastiki anobunzima obungaphezu kweeToni ezingama-250,000 eziNtanda elwandle | I-PLOS enye

Ubungqina bokuba i-Great Pacific Garbage Patch iqokelela iplastiki ngokukhawuleza | IiNgxelo zeNzululwazi

Ukufakwa kwenkunkuma yeplastiki ukusuka emhlabeni ukuya elwandle | Inzululwazi

Ukufunyaniswa kunye nobungakanani bokungcoliseka kwamasuntswana eplastiki egazini lomntu - ScienceDirect

Uvavanyo lweemeko ngokubhekiselele kungcoliseko lweplastiki | Inzululwazi

I-avatar yombhali
ILabNews Media LLC
LabNews: Biotech. Impilo yeDijithali. IiSayensi zoBomi. Pugnalom: Iindaba zokusingqongileyo. ULondolozo lweNdalo. Imo iyatshintsha. augenauf.blog: Sijonga ukuphathwa gadalala