Ìwádìí kan tí a tẹ̀ jáde nínú ìwé ìròyìn "Nature" ní oṣù kẹrin ọdún 2025 fi hàn pé ìdínkù ńláǹlà nínú onírúurú ẹ̀dá alààyè lórí ilẹ̀ àgbẹ̀, pàápàá jùlọ láàrín àwọn èpò onígbó bíi corn cockle ( Agrostemma githago ), field larkspur ( Consolida regalis ), àti pheasant's-eye ( Adonis spp. ). Ẹgbẹ́ ìwádìí àgbáyé, tí Meelis Pärtel ti Yunifásítì Tartu ṣe olórí, ṣe àyẹ̀wò àwọn ibi tí ó lé ní 5.400 ní àwọn agbègbè 119 kárí ayé, pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ pápá ní Àárín Gbùngbùn Yúróòpù. Àwọn àwárí náà fihàn pé ipa ènìyàn nípasẹ̀ iṣẹ́ àgbẹ̀ líle koko, dídì ilẹ̀, àti ìparun ibùgbé tí àwọn ibùgbé àti ètò ìṣiṣẹ́ ń fà ń yọrí sí pípadánù onírúurú ewéko. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé nǹkan bí ìdá mẹ́ta àwọn irú ewéko tí ó ṣeé ṣe ṣì wà ní àwọn agbègbè tí kò ní ipa kankan, ìpín wọn dín sí ohun tí ó kéré sí ìdá márùn-ún ní àwọn agbègbè tí a ń lò gidigidi.
Ìwádìí náà gbé èrò náà kalẹ̀ nípa “onírúurú dúdú,” èyí tí ó ṣàpèjúwe àwọn irúgbìn tí ó lè wà ní agbègbè kan ṣùgbọ́n tí wọn kò sí ní agbègbè náà nítorí pípín ibùgbé wọn, lílo egbòogi gbígbẹ gidigidi, tàbí àìsí àwọn ipa ọ̀nà tí ń fọ́nká. Àwọn èpò oko ní ipa pàtàkì, kódà ní àwọn agbègbè tí a kò tíì gbìn. Ìdínkù wọn ń fa àwọn ìṣesí ẹ̀wọ̀n, bí àwọn oyin ìgbẹ́ pàtàkì, labalábá, àti àwọn ẹyẹ oko tí wọ́n gbára lé àwọn ewéko wọ̀nyí tún ṣe pòórá. Àwọn olùwádìí náà tẹnu mọ́ ọn pé a ti fojú fo irú àdánù bẹ́ẹ̀ nínú àwọn ìṣirò ìtọ́jú ìpamọ́ tẹ́lẹ̀. Láti dá ìdínkù yìí dúró, wọ́n pe fún àwọn ìgbésẹ̀ kíákíá bíi ìsopọ̀mọ́ra àwọn agbègbè tí ó sún mọ́ àdánidá, ìdínkù nínú lílo egbòogi gbígbẹ, àti ìgbéga àwọn èpò oko tí a lè gbìn. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú àwọn irúgbìn wọ̀nyí ṣì wà ní agbègbè náà, ṣùgbọ́n fèrèsé àǹfààní fún àtúnṣe ń parẹ́ kíákíá, nítorí pé ìparun pátápátá ti súnmọ́.
Atilẹba atejade
Pärtel, M. et al. (2025): “Alaini agbaye ti eweko adayeba ti a fihan nipasẹ oniruuru dudu”, Iseda.
https://www.nature.com/articles/s41586-025-08814-5
lẹhin
Àwọn èpò ewéko tí ó lè gbin – tí a tún mọ̀ sí àwọn òdòdó igbó tàbí àwọn èèpo tí ó jẹ́ ti àwọn ènìyàn – wà lára àwọn ẹgbẹ́ ewéko tí ó léwu jùlọ ní Àárín Gbùngbùn Yúróòpù. Láti ọdún 1950, àwọn ìwádìí sáyẹ́ǹsì àti àwọn Àkójọ Pupa ti ṣe àkọsílẹ̀ ìdínkù ńlá nínú iye àwọn èèpo àti iye àwọn ènìyàn lórí ilẹ̀ àgbẹ̀. Ó lé ní 40 nínú ọgọ́rùn-ún àwọn èèpo tí a rí ní oko ni a kà sí ewu; ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èpò tí ó gbilẹ̀ tẹ́lẹ̀ ti pòórá ní àwọn apá ńláńlá Yúróòpù tàbí tí a kọ sí orí Àkójọ Pupa orílẹ̀-èdè àti agbègbè.
Àwọn ìdí pàtàkì fún ìdínkù yìí wà nínú bí iṣẹ́ àgbẹ̀ ṣe ń pọ̀ sí i, lílo àwọn egbòogi egbòogi àti àwọn ajílẹ̀ oníṣẹ́dá, ìdènà egbòogi tó gbéṣẹ́ jù, àti ìdínkù àwọn ibùgbé sí àwọn agbègbè oko àti àwọn agbègbè díẹ̀ tí kò ní ewéko. Gẹ́gẹ́ bí ìwádìí ti sọ, èyí ti mú kí ìyàtọ̀ nínú àwọn ewéko nínú oko dínkù tó tó 71 nínú ọgọ́rùn-ún láti ọdún 1950, nígbà tí àwọn ẹ̀yà díẹ̀, tí wọ́n jẹ́ àwọn tí wọ́n ń díje gidigidi, ti pọ̀ sí i.
Ni pataki, awọn èpo aaye wọnyi ni a gbero (giga) halẹ tabi idinku:
- agbado (Agrostemma githago)
Ni kete ti ibigbogbo, loni lalailopinpin toje tabi parun fere nibi gbogbo. O jẹ ẹya ibi-afẹde ti ọpọlọpọ awọn eto itọju eya ati olupese eruku adodo pataki fun awọn oyin igbẹ.. - Aaye Larkspur (consolidates regalis)
Awọn idinku olugbe ti o lagbara, lori Atokọ Pupa ti Awọn Eya Ihalẹ Germany (Ipele 3), orisun nectar pataki fun awọn oyin igbẹ ati awọn bumblebees ni igba ooru. - Igba ooru Adonis (Adonis aestivalis)
Wa ninu ewu ni pataki, ni idinku didasilẹ kọja Yuroopu. Paapa pataki fun awọn kokoro amọja ati pe o ni awọn glycosides ọkan ti o pese aabo fun diẹ ninu awọn ẹranko.. - Digi obinrin todaju (Legousia speculum-veneris)
Irokeke jakejado Germany, ti sọnu tẹlẹ lati ọpọlọpọ awọn aaye. Orisun nectar pataki fun orisirisi awọn oyin igbẹ.. - Ẹsẹ Venus (Scandix pecten-veneris)
Toje, ewu ni pataki ati tẹsiwaju lati kọ. - Eti ehoro ti a fi yipo (Bupleurum rotundifolium)
A ti iwa, bayi toje, eya ti Mediterranean dryland. O pese ideri kokoro ati awọn orisun forage pataki.. - òdòdó àgbàdo (centaurea cyanus)
Paapaa ni idinku (eyiti o tun kan si poppy oka ni ọpọlọpọ awọn aaye). Ododo agbado ṣe pataki pupọ fun awọn oyin, awọn hoverflies, awọn labalaba, ati ọpọlọpọ awọn kokoro miiran bi orisun ti nectar ati eruku adodo..
Àwọn irúgbìn mìíràn tí wọ́n ń léwu tí wọ́n sábà máa ń fi hàn nínú àwọn ìwé ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì ni, fún àpẹẹrẹ, buttercup field ( Ranunculus arvensis ), field star-of-Bethlehem ( Gagea arvensis ), pheasant's-eye ( Adonis flammea ), field black cumin ( Nigella arvensis ), tàbí bulbous gens bíi wild tulip ( Tulipa sylvestris ).
Pàtàkì àwọn èpò tí a lè gbìn yìí fún àwọn kòkòrò àti àwọn ẹranko mìíràn pọ̀ gidigidi: wọ́n jẹ́ ewéko oúnjẹ tí a kò gbọ́dọ̀ jẹ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ irú oyin igbó, labalábá, bumblebees, àti beetles, wọ́n sì tún ń pèsè oúnjẹ àti ààbò pàtàkì fún àwọn ẹyẹ bíi skylarks, partridges, àti yellowhammers . Ìdínkù àwọn èpò tí a lè gbìn ní ipa lórí onírúurú ẹ̀dá kòkòrò ní tààràtà, ó sì ní àwọn àbájáde búburú fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ oúnjẹ mìíràn, bíi ẹyẹ àti àwọn ẹranko kékeré.
Awọn orisun / fun kika siwaju sii
Bojuto eya-ọlọrọ natterjack ati Moor koriko Meadows nipasẹ ami-mowing ati ami-ijẹun.
Awọn akoonu_213x300.indd ( Iwe pẹlẹbẹ ti o wulo “Atunṣe ti toje ati ti o wa ninu ewu
Ewebe aaye egan lori awọn oko Organic)
Igbega ewe aaye igbo - Iwe pelebe alaye fun awọn agbe.pdf
Awọn aṣeyọri ni idabobo ododo segetal – itoju iseda ati igbero ala-ilẹ
Awọn ipakokoropaeku ṣe idẹruba ipinsiyeleyele ni Germany: Ewu oniruuru | Heinrich Böll Foundation
Awọn èpo aaye - awọn irokeke ati aabo
Ka tun
Miiran iwadi ododo: Diẹ Organic ogbin – diẹ egan oyin | Pugnalom
Ọrọìwòye: Ni ọpọlọpọ awọn aaye, awọn aaye alawọ ewe jẹ awọn ọmọ-ọmọ ti iṣakoso | Pugnalom
