Ìwádìí kan láti ọwọ́ Helmholtz Centre for Environmental Research (UFZ) ti fihàn fún ìgbà àkọ́kọ́ pé àwọn kẹ́míkà lè ní àwọn ipa tó léwu nínú ara ènìyàn kódà nígbà tí, lẹ́nìkọ̀ọ̀kan, wọ́n wà ní ìwọ̀n tó kéré sí ààlà ipa wọn. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì náà ké sí kí a tún ronú nípa ìṣàyẹ̀wò ewu. Dípò gbígbé àwọn ohun tí ó ń tọ́ka sí ẹnìkọ̀ọ̀kan yẹ̀ wò, “a ní láti ronú nípa àwọn àdàpọ̀ kẹ́míkà,” ni Ọ̀jọ̀gbọ́n Beate Escher, olórí Ẹ̀ka Ìtọ́jú Àìsàn Ẹ̀jẹ̀ UFZ àti ọ̀jọ̀gbọ́n ní Yunifásítì Tübingen sọ.
Awọn kemikali wa ni ibi gbogbo loni: Wọn wọ inu ara wa nipasẹ ounjẹ, afẹfẹ, tabi awọ ara wa. Ṣugbọn bawo ni awọn akojọpọ kemikali eka wọnyi ṣe ni ipa lori ilera wa? Ẹgbẹ iwadii kan ni Ile-iṣẹ Helmholtz fun Iwadi Ayika (UFZ) ti ṣe afihan ni bayi pe awọn kemikali n ṣepọ ni awọn akojọpọ eka ati ni awọn ifọkansi ti o jọra si awọn ti a rii ninu eniyan. Paapaa nigbati awọn ifọkansi ti awọn oludoti kọọkan wa labẹ iloro ti o munadoko, awọn kemikali ti o wa ninu adalu ṣe afihan ipa akopọ kan: Wọn bajẹ eto aifọkanbalẹ. Fun awọn ẹkọ wọn, awọn onimo ijinlẹ sayensi lo awọn ayẹwo ẹjẹ lati ọdọ awọn aboyun lati inu iwadi iya-ọmọ LiNA, eyiti o nṣiṣẹ ni UFZ lati ọdun 2006.
"Ninu awọn igbesi aye ojoojumọ wa, a ti farahan si orisirisi awọn kemikali ti o pin kakiri ti o si ṣajọpọ ninu ara wa. Iwọnyi jẹ awọn apopọ ti o pọju ti o le ni ipa lori awọn iṣẹ ti ara ati ilera wa," Escher sọ. "Awọn ijinlẹ ayika ati omi ti fihan pe awọn ipa ti awọn kemikali ṣe afikun nigbati wọn ba waye ni awọn ifọkansi kekere ni awọn apopọ eka. Boya eyi tun jẹ ọran ninu ara eniyan ko ti ṣe iwadi ni kikun - eyi ni pato ibi ti iwadi wa wa."
Ìwádìí gbígbòòrò náà dá lórí àwọn àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ tó lé ní 600 láti ọ̀dọ̀ àwọn aboyún nínú ẹgbẹ́ ọmọ Leipzig LiNA, èyí tí UFZ ti ṣètò láti ọdún 2006. Àkọ́kọ́, àwọn olùwádìí ṣàyẹ̀wò àwọn àdàpọ̀ kẹ́míkà kọ̀ọ̀kan tó wà nínú àwọn àyẹ̀wò náà. “A fẹ́ mọ àwọn kẹ́míkà wo ló wà nínú ẹ̀jẹ̀ àti ìwọ̀n tí wọ́n ní. A lo ọ̀nà ìyọkúrò ìpele méjì láti ya àwọn àdàpọ̀ kẹ́míkà onírúurú wọ̀nyí sọ́tọ̀,” Georg Braun, olùwádìí postdoctoral nínú ẹgbẹ́ ìwádìí Beate Escher àti olùkọ̀wé àkọ́kọ́ nínú ìwádìí náà sọ. “Ní lílo mass spectrometry, a wá àwọn kẹ́míkà 1.000 tó yàtọ̀ síra tí a mọ̀ pé ó lè ṣẹlẹ̀ ní àyíká, tí ènìyàn lè gbà, tí ó sì lè bá ìlera ènìyàn mu. A lè ṣe ìṣírò nǹkan bí 300 nínú àwọn kẹ́míkà wọ̀nyí nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àyẹ̀wò plasma.” Èyí fún àwọn olùwádìí ní ìwífún nípa ìṣètò àti ìwọ̀n ìṣọ̀kan àwọn àdàpọ̀ kẹ́míkà tó wà nínú àwọn àyẹ̀wò plasma 600 kọ̀ọ̀kan.
Ní lílo àpẹẹrẹ àsọtẹ́lẹ̀, àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ṣírò àwọn ipa tí àwọn àdàpọ̀ kẹ́míkà náà ní lórí ọpọlọ. Láti ṣe àyẹ̀wò àwọn àsọtẹ́lẹ̀ nípa ipa àdàpọ̀ náà ní ìwádìí, wọ́n lo ètò ìdánwò tí a ti fi sẹ́ẹ̀lì múlẹ̀ láti inú àwọn sẹ́ẹ̀lì ènìyàn tí ó fi àwọn ipa tí ó léwu hàn. “A ṣe àyẹ̀wò àwọn kẹ́míkà kọ̀ọ̀kan àti nǹkan bí 80 onírúurú àdàpọ̀ kẹ́míkà tí a ti pèsè fúnra rẹ̀ ní àwọn ìpíndọ́gba ìṣọ̀kan gidi. A tún dán àwọn àyọkà láti inú àwọn àyẹ̀wò plasma wò,” Georg Braun sọ. Àwọn àbájáde náà kò ṣe kedere. “Àwọn àyẹ̀wò yàrá jẹ́rìí sí àwọn àsọtẹ́lẹ̀ láti inú àwòṣe náà: Àwọn ipa àwọn kẹ́míkà náà ń pọ̀ sí i nínú àwọn àdàpọ̀ tí ó díjú,” ni onímọ̀ nípa toxicological àyíká Beate Escher sọ. “Bí ìwọ̀n kẹ́míkà kọ̀ọ̀kan ti àwọn neurotoxic bá kéré tó bẹ́ẹ̀ tí wọ́n fi wà ní ìsàlẹ̀ ààlà ipa, ipa kan lórí àwọn sẹ́ẹ̀lì bí nerve yóò hàn gbangba nínú àwọn àdàpọ̀ tí ó díjú pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn kẹ́míkà mìíràn.”
Ṣugbọn kini gangan awọn abajade wọnyi tumọ si? "Pẹlu iwadi wa, a ni anfani lati jẹrisi fun igba akọkọ pe ohun ti a mọ nipa awọn ipa ti awọn apapo kemikali ni ayika tun kan si awọn eniyan," Escher sọ. UFZ ajẹsara ayika ayika ati ori ti iwadi LiNA, Dokita Gunda Herberth, fikun pe: "O ti n di mimọ siwaju sii pe ọpọlọpọ awọn aisan gẹgẹbi awọn nkan ti ara korira, awọn ailera eto ajẹsara, isanraju, tabi idagbasoke eto aifọkanbalẹ ni o ni asopọ si iṣeduro kemikali ninu oyun tabi igba ewe."
Ọna idanwo ti a gbekalẹ ninu iwadii yii — isediwon ti awọn akojọpọ kemikali lati awọn ayẹwo eniyan ati isọdi wọn nipa lilo itupalẹ kemikali ni idapo pẹlu awọn ọna ṣiṣe bioassay ti o da lori sẹẹli-ṣii awọn aye tuntun fun ṣiṣewadii awọn ipa ti awọn akojọpọ kemikali eka lori ilera eniyan. Ni awọn iṣẹ akanṣe iwadii ọjọ iwaju, awọn onimọ-jinlẹ gbero lati ṣatunṣe ọna idanwo wọn ati ṣe iwadii awọn ipa ti awọn akojọpọ kemikali lori awọn aaye ipari ti o ni ibatan ilera miiran, gẹgẹbi ajẹsara. Pẹlupẹlu, wọn nireti lati ṣii awọn ọna asopọ ti o ṣeeṣe laarin ifihan kemikali ati idagbasoke awọn rudurudu idagbasoke ninu awọn ọmọde.
Atilẹba atejade
Georg Braun, Gunda Herberth, Martin Krauss, Maria König, Niklas Wojtysiak, Ana C. Zenclussen, Beate I. Escher: Awọn ipa idapọmọra Neurotoxic ti awọn kemikali ti a fa jade lati ẹjẹ awọn aboyun; Imọ-jinlẹ (2024) DOI: 10.1126 / imọ-jinlẹ.adq0336
lẹhin
Kò sí ẹni tó mọ iye àwọn kẹ́míkà tó yàtọ̀ síra tí wọ́n ń lò ní EU. Gẹ́gẹ́ bí Ilé Iṣẹ́ Àyíká ti Orílẹ̀-èdè Germany (UBA) ti sọ, Ìlànà Ìsọ̀rí àti Àmì Ìsàlẹ̀ ti Ilé Iṣẹ́ Kemikali ti European Chemicals Agency (ECHA) ṣe àkójọ àpapọ̀ àwọn ohun èlò tó tó 259.538 (ní oṣù Kẹjọ ọdún 2024). Nọ́mbà yìí kò ní àwọn ohun èlò tí kò sí lábẹ́ òfin láti forúkọ sílẹ̀ fún (ní pàtàkì, àwọn ohun èlò tí kò sí lábẹ́ ìforúkọsílẹ̀ REACH, tí a kò bá kà wọ́n sí eléwu lábẹ́ Ìlànà CLP).
(REACH = Iforukọsilẹ, Igbelewọn, Aṣẹ ati Ihamọ Awọn Kemikali. Ti gba lati akọle Gẹẹsi ti Ilana Awọn Kemikali Yuroopu: Ilana nipa Iforukọsilẹ, Igbelewọn, Aṣẹ ati Ihamọ Awọn Kemikali. Orisun: Federal Environment Agency (UBA))
Ka tun
Awọn ipakokoropaeku de awọn oke Alpine - Pugnalom
Awọn ipa ayika ti o ni ipalara ni ipa odi lori ilera - Pugnalom
Pingback: Adalu kemikali ba awọn iṣan jẹ - LabNews
Pingback: Olu: Igbaradi ni o mu ki diẹ ninu awọn ẹmi lewu | Pugnalom
Pingback: Ogbin ẹfọ ti ko ni ipakokoro ṣee ṣe | Pugnalom