Indlela yokuphila engenampilo: Ucwaningo lubonisa izindlela ezingcono kakhulu zokuhlola ubungozi bezifo

ngu | August 21, 2025
Amakhredithi: uMikhail Nilov, ama-pexels

Kuyaziwa ukuthi indlela yokuphila enempilo inganciphisa kakhulu ingozi yezifo ezingamahlalakhona njengomdlavuza, isifo senhliziyo nemithambo yegazi, kanye nesifo sikashukela sohlobo 2. Izikolo ezahlukahlukene zendlela yokuphila ziyatholakala ukuze zihlolwe. Abacwaningi baseJalimane Cancer Research Center (DKFZ) manje sebeqhathanise amaphuzu ayi-13. Ukuhlaziywa, okusekelwe olwazini oluvela kubantu abangu-76.399 abavela e-UK Biobank phakathi nesilinganiso seminyaka engu-10,5, kukhombisa ukuthi amaphuzu athile awakwazi ukuhlola kuphela izifo ngazinye kodwa futhi ingozi iyonke yezifo ezingamahlalakhona kanye nokufa okuhlobene.

Amakhredithi: uMikhail Nilov, ama-pexels
Izikweletu zikaMikhail Nilov pexels

Amaphuzu endlela yokuphila amasistimu esayensi ahlola impilo yendlela yokuphila ngokusekelwe ezicini eziyingozi njengokubhema, isisindo somzimba, ukuvivinya umzimba, ukudla, kanye nokuphuzwa kotshwala. Ukuziphatha okunempilo, kulapho umphumela uphezulu, namaphuzu ahlukene ahlanganisa izici ezihlukile ezifana nokulala noma othintana nabo emphakathini. Ucwaningo luthole ukuthi amaphuzu aphezulu azo zonke izikolo ahlotshaniswa nengozi ephansi yesifo, ikakhulukazi uhlobo lwesifo sikashukela sohlobo 2, okulandelwa isifo senhliziyo nemithambo yegazi. I-Healthy Lifestyle Score (HLS) kanye ne-Chronic Disease Risk Index (CDRI), eyakhiwe e-DKFZ, yayisebenza kahle kakhulu. Babheka izici ezibalulekile ezinjengokubhema kanye nenkomba yesisindo somzimba futhi babikezele ngokunembile ingozi yonke nokufa.

Kodwa-ke, ukuhlukahluka kwamaphuzu kuholela ekudidekeni, kokubili kochwepheshe kanye nomphakathi jikelele. Ngakho-ke abacwaningi bakhuthaza indlela yokuphila efanayo, esekelwe ebufakazini engasebenza njengezinga lokuvinjelwa kwezifo eziningi ezingapheli. Ithuluzi elinjalo lingasiza ukuhlolwa okufanayo kwezingozi zezifo ezihlukahlukene futhi lisize abantu ukuthi bathuthukise impilo yabo ngendlela ehlosiwe.

I-DKFZ ikhombe amaphuzu amabili endlela yokuphila njengathembekile ikakhulukazi ekubikezeleni ingozi yezifo ezingamahlalakhona (umdlavuza, izifo zenhliziyo nemithambo yegazi, uhlobo 2 lwesifo sikashukela) kanye nokufa okuhlobene:

  1. I-Healthy Lifestyle Score (HLS):
    • Kuthuthukiswe e-DKFZ.
    • Icabangela izici eziyingozi eziyinhloko njengokubhema, inkomba yesisindo somzimba (BMI), ukuvivinya umzimba, ukudla kanye nokuphuzwa kotshwala.
    • Imiphumela: Izikolo eziphakeme ze-HLS zazihlotshaniswa kakhulu nengozi ephansi yazo zonke izifo ezingapheli ezifundwe, ikakhulukazi uhlobo lwesifo sikashukela sohlobo 2, olulandelwa isifo senhliziyo nemithambo yegazi. Amaphuzu abonise ukunemba okuphezulu kokubikezela kwengozi iyonke yezifo ezingamahlalakhona nokufa.
  2. Inkomba Yengozi Yezifo Ezingamahlalakhona (CDRI):
    • Futhi kufaka phakathi izici eziyingozi eziyinhloko njengokubhema kanye ne-BMI, okugxile ekuhloleni ingozi yonke yezifo ezingelapheki.
    • Imiphumela: Ngokufana ne-HLS, i-CDRI ibonise amandla aqinile okubikezela engcupheni yohlobo 2 lwesifo sikashukela, isifo senhliziyo nemithambo yegazi, nomdlavuza, kanye nokufa. Ifaneleka ngokukhethekile ukulinganisa ingozi yesifo ehlanganisiwe.

Ukushicilelwa kwangempela

UJie Ding, uBen Schöttker, uHermann Brenner, uMichael Hoffmeister: Izikolo eziyishumi nantathu ezilula zendlela yokuphila kanye nengozi yomdlavuza, isifo senhliziyo nemithambo yegazi, isifo sikashukela, nokufa: isifundo seqembu esizoba yiqembu e-UK Biobank. I-Int J Cancer, 2025, DOI: 10.1002/ijc.70064

Funda futhi

Ubuchopho busabela ngokulambela ekusetshenzisweni kwezishukela zokwenziwa | I-Pugnalom

Ukuvikelwa kwesimo sezulu ngaphambi kokukhula komnotho kanye nezikhali kabusha: Abacwaningi bafuna ukushintshwa kwenqubomgomo | I-Pugnalom

Isithombe sombhali
I-LabNews Media LLC
LabNews: Biotech. Impilo Yedijithali. Isayensi Yempilo. I-Pugnalom: Izindaba Zemvelo. Ukongiwa Kwemvelo. Ukushintsha Kwesimo Sezulu. augenauf.blog: Sibona ukuhlukunyezwa