Yangi tadqiqotga ko'ra, aviatsiyadan global karbonat angidrid chiqindilari 2023-yilda 1 foizga oshdi, chunki samolyotlar Rossiya havo hududidan chetlanish uchun uzoqroq masofalarga uchishga majbur bo'ldi.
2022-yil fevral oyida Rossiya Ukrainaga bostirib kirganidan so'ng, G'arb aviakompaniyalariga Rossiya ustidan parvoz qilish taqiqlandi. Bu ularni Yevropa yoki Shimoliy Amerika va Sharqiy Osiyo o'rtasida ancha uzoqroq yo'nalishlarni tanlashga majbur qildi, natijada yoqilg'i sarfi oshdi.
Kecha (chorshanba, 12-fevral) Communications Earth & Environment jurnalida chop etilgan tadqiqot shuni ko'rsatdiki, Ukrainadagi urush tufayli yuzaga kelgan aylanma yo'llar tufayli samolyotlar asl yo'nalishlariga qaraganda o'rtacha 13% ko'proq yoqilg'i sarflagan. Bu ta'sir Yevropa va Osiyo o'rtasidagi reyslarga yanada katta ta'sir ko'rsatdi, bu yerda yoqilg'i sarfi 14,8% ga oshdi. Shimoliy Amerika va Osiyo o'rtasidagi reyslarda kichikroq, ammo baribir sezilarli darajada 9,8% o'sish kuzatildi.
Hozirda Pyer-Simon Laplas institutida (Sorbonna universiteti/Ekole Politexnika maktabi/UVSQ) ishlaydigan professor Nikolas Belluin Reading universiteti tadqiqotining hammuallifi bo'lgan. U shunday dedi: “Ukrainaga bostirib kirgandan so'ng, aviakompaniyalar o'z yo'nalishlarini o'zgartirganligi sababli, G'arb mamlakatlari va Sharqiy Osiyo o'rtasidagi reyslar kamaydi. Vaqt o'tishi bilan reyslar qayta tiklandi, ammo ular Rossiyaning janubi yoki Arktika orqali sezilarli darajada aylanma yo'llarni bosib o'tishlari kerak bo'ldi”.
"Ta'sirlangan reyslar kuniga taxminan 1.100 ta reysni tashkil qiladi, ammo ular bosib o'tishi kerak bo'lgan qo'shimcha masofa aviatsiyaning umumiy uglerod iziga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. Ushbu aylanma yo'llar 2023-yilda global aviatsiya chiqindilarini 8,2 million tonna CO2 ga oshirdi."
https://www.nature.com/articles/s43247-024-01956-w
