Ọgọ́rọ̀ọ̀rún ẹgbẹ̀rún kẹ́míkà ni a kà sí majele sí ènìyàn àti àyíká báyìí. Síbẹ̀síbẹ̀, ìwọ̀n láti inú omi wà fún ìwọ̀n díẹ̀ nínú àwọn kẹ́míkà wọ̀nyí. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ní Yunifásítì Ìmọ̀-ẹ̀rọ Rhineland-Palatinate ti Kaiserslautern-Landau (RPTU) ti fi èyí hàn báyìí. Wọ́n tún fi hàn pé àwọn ewu àyíká fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ kẹ́míkà ni a lè ṣe àyẹ̀wò wọn dé ìwọ̀n díẹ̀, nítorí wọ́n ti wà ní àwọn ibi tí a kò ti lè rí wọn nípa lílo àwọn ọ̀nà ìbílẹ̀.
Fun iwadi wọn, awọn oniwadi ṣe akojopo data data okeerẹ lori iṣẹlẹ ti awọn kemikali ninu omi ni AMẸRIKA, orilẹ-ede kan ti o ni ipilẹ data ti o dara julọ, ati ṣe afiwe awọn iwọn wiwọn pẹlu data lori majele si awọn oganisimu omi gẹgẹbi awọn ohun ọgbin, awọn kokoro, ati ẹja, ati pẹlu awọn opin wiwa. Ninu awọn kẹmika 300,000 ti Ile-iṣẹ Idaabobo Ayika AMẸRIKA (EPA) ro pe o le ni ibatan si ayika, awọn iye iwọn fun omi lati ibojuwo ayika osise wa fun o kere ju ida kan lọ. Awọn ijinlẹ iṣaaju ti ṣe afihan aini alaye lori majele ti awọn kemikali fun iṣiro eewu, ṣugbọn iwadii lọwọlọwọ fihan pe iṣoro akọkọ loni ni aini awọn iwọn wiwọn ti o yẹ lati aaye naa. “Eyi fihan bi didara ibojuwo omi osise ṣe le ni agba awọn igbelewọn ti awọn ewu ti o wa nipasẹ awọn kemikali,” onimọ-jinlẹ ayika Ralf Schulz, onkọwe agba ti iwadii lati Landau ṣalaye.
Bibẹẹkọ, awọn ilana iwunilori le jẹ yo lati diẹ sii ju awọn iwọn miliọnu 64 atupale lati ọdun 1958 si ọdun 2019 fun isunmọ awọn kẹmika 1900 ati diẹ sii ju awọn aaye iṣapẹẹrẹ 1970: Ni awọn ọdun XNUMX, nọmba kekere ti awọn kemikali, gẹgẹbi awọn irin wuwo bii bàbà, iye-iye, ati zinc quatic nigbagbogbo awọn oganisimu ni awọn ẹya nla ti Amẹrika. Awọn iwọn bii awọn iṣakoso itusilẹ ti yori si idinku ninu iṣoro ti awọn ifọkansi ayika ti o pọ julọ fun awọn kemikali aibikita wọnyi ni awọn ọdun atẹle.
Ni awọn ọdun 2000, awọn irufin ẹnu-ọna ko kere loorekoore, ṣugbọn tan kaakiri nọmba ti o tobi pupọ ti awọn kemikali, pataki awọn ohun elo Organic gẹgẹbi oogun tabi awọn eroja ipakokoropaeku. Awọn irufin iloro wọnyi tun dinku, ṣugbọn ninu ọran yii, nitori awọn wiwọn ti awọn kemikali wọnyi ti dawọ duro, bi awọn oniwadi ti rii ninu itupalẹ wọn. "Ti a ko ba wa kemikali paapaa ni ayika, o ṣoro lati sọ ohunkohun nipa iṣẹlẹ gangan rẹ ni ayika tabi ipa rẹ lori ilolupo eda abemiyepo," Sascha Bub, onimọ ijinle sayensi ayika, asiwaju onkowe ti iwadi naa ṣe alaye.
Síwájú sí i, àwọn òǹkọ̀wé ṣàyẹ̀wò ìwọ̀n ìwádìí onímọ̀ nípa àwọn kẹ́míkà tó tó mílíọ̀nù mẹ́tàdínlógójì (SIDs) fún àwọn kẹ́míkà láti inú ibi ìkópamọ́ ìwé-àkójọpọ̀ Amẹ́ríkà. Àwọn SID wọ̀nyí ṣàpèjúwe ìwọ̀n kẹ́míkà tó kéré jùlọ tí a lè rí. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn SID fún àwọn kẹ́míkà aláìṣèdá àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn kẹ́míkà onímọ̀ nípa ẹ̀dá kékeré tó láti fi àwọn ewu tó lè ṣẹlẹ̀ sí ẹ̀dá inú omi hàn, fún àwọn kẹ́míkà onímọ̀ nípa ẹ̀dá díẹ̀, pàápàá jùlọ àwọn kẹ́míkà onímọ̀ nípa ẹ̀dá, wọ́n sún mọ́ ìwọ̀n ààlà fún àwọn ipa ẹ̀dá nínú omi. Nítorí náà, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwọ̀n tó lè ṣe ìpalára sí àyíká kò ṣeé wọ̀n rárá nípa lílo àwọn ọ̀nà ìwádìí tí a lò nínú ìṣàyẹ̀wò omi déédéé. Fún ẹgbẹ́ àwọn kẹ́míkà onímọ̀ nípa ẹ̀dá, tí a ń pè ní pyrethroids, tí wọ́n ń kó ipa pàtàkì nínú iṣẹ́ àgbẹ̀ lónìí tí wọ́n sì wà lára àwọn kẹ́míkà onímájèlé jùlọ fún àwọn ẹ̀dá inú omi, àwọn SIDs fẹ́rẹ̀ẹ́ máa ń ga ju ààlà fún àwọn ipa ẹ̀dá inú ẹ̀dá lọ . Nítorí náà, ewu àyíká fún àwọn kẹ́míkà wọ̀nyí ni a lè ṣe àyẹ̀wò sí ìwọ̀n tó kéré gan-an.
Gẹgẹbi awọn onkọwe iwadi ṣe fura, ibojuwo ti awọn kemikali ni agbegbe tun ni ipa lori akiyesi eewu ni ọpọlọpọ awọn agbegbe miiran ti agbaye. Sibẹsibẹ, data ti didara to nigbagbogbo jẹ alaini lati ṣe awọn itupalẹ afiwera. Sascha Bub n tẹnuba: "Awọn abajade wa ṣe afihan pataki ti iṣayẹwo data ayika lori awọn iwọn akoko nla ati aaye. Iru awọn itupale bẹẹ ni a nilo lati gba awọn itọnisọna fun igbasilẹ ti a ti pinnu ati idiyele ayika ti awọn nọmba kemikali ti o pọ si ni kiakia."
Atilẹba atejade
Bub, S., Petschick, LL, Stehle, S., Wolfram, J., Schulz, R. (2025): Àwọn ìdíwọ́ ìṣàyẹ̀wò kẹ́míkà ń dí àwọn ìṣirò ewu omi lọ́wọ́ lórí ìwọ̀n ńláńlá.
Ka tun
Kemikali illa bibajẹ awọn iṣan | Pugnalom
Cadmium kontaminesonu ni Germany – Akopọ | Pugnalom
