Awọn ti o nmí afẹfẹ idoti fun ọdun wa ni ewu ti o pọ si fun awọn aisan oriṣiriṣi. Awọn paati ifaseyin ti o ga julọ ninu awọn nkan ti o jẹ apakan ni a fura si ti awọn ilana iyipada ninu ara. Bibẹẹkọ, awọn oniwadi ni Ile-ẹkọ giga ti Basel ti fihan ni bayi pe awọn paati pupọ wọnyi yọkuro laarin awọn wakati, nitorinaa awọn wiwọn iṣaaju ti dinku awọn ipele wọn patapata.
Àwọn ìṣòro èémí onígbà pípẹ́, àwọn àrùn ọkàn àti ẹ̀jẹ̀, àti àtọ̀gbẹ àti àrùn ọpọlọ àti àrùn ọpọlọ: ìpalára ìlera tí ìbàjẹ́ ohun èlò ìdọ̀tí ń fà jẹ́ onírúurú àti líle koko. Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO) ṣírò pé ó lé ní mílíọ̀nù mẹ́fà ikú ló ń fa nítorí ìfarahàn sí ohun èlò ìdọ̀tí ní ọdọọdún . Ìṣètò kẹ́míkà ti àwọn ohun èlò kéékèèké afẹ́fẹ́ wọ̀nyí, tí ó wá láti orísun ènìyàn àti ti àdánidá, yàtọ̀ síra. Àwọn ohun èlò wo ló ń fa àwọn ìṣesí nínú ara àti, ní ìgbà pípẹ́, àwọn àrùn wo ni a ń ṣe ìwádìí kíkankíkan.
Idojukọ naa wa lori awọn paati ifaseyin pataki, ti a mọ ni awọn iyika imọ-jinlẹ bi awọn ipilẹṣẹ atẹgun tabi “ẹya atẹgun ti n ṣiṣẹ.” Iwọnyi le ṣe pẹlu awọn ohun elo biomolecules lori ati laarin awọn sẹẹli ti o wa ninu atẹgun atẹgun-awọn amoye tọka si eyi bi “oxidation”-ati nitorinaa ba wọn jẹ, eyiti o le fa awọn aati iredodo ati ni awọn ipa jakejado ara.
Titi di isisiyi, awọn onimo ijinlẹ sayensi gba awọn nkan pataki lori awọn asẹ ati ṣe itupalẹ awọn patikulu pẹlu idaduro awọn ọjọ si awọn ọsẹ. “Nitori pe awọn apilẹṣẹ atẹgun wọnyi yarayara pẹlu awọn molecule miiran, wọn yoo ni lati ṣe iwọn laisi idaduro,” Ọjọgbọn Dokita Markus Kalberer, onimọ-jinlẹ oju aye ṣalaye. Ẹgbẹ lati Ẹka ti Awọn imọ-jinlẹ Ayika ti ṣe agbekalẹ ọna tuntun lati wiwọn awọn nkan ti o ni nkan ni iṣẹju-aaya. Awọn patikulu naa ni a gba taara lati inu afẹfẹ ninu omi. Nibẹ ni wọn wa si olubasọrọ pẹlu orisirisi awọn kemikali. Awọn ipilẹṣẹ atẹgun fesi ni ojutu yii ati ṣe ina awọn ifihan agbara fluorescence quantifiable.
Awọn wiwọn nipa lilo ọna tuntun fihan pe 60 si 99 ida ọgọrun ti awọn ipilẹṣẹ atẹgun parẹ laarin awọn iṣẹju tabi awọn wakati. Awọn itupale iṣaaju ti awọn nkan pataki ti o da lori awọn idogo àlẹmọ ti pese aworan ti o daru. “Nitori aṣiṣe wiwọn ninu itupalẹ idaduro kii ṣe igbagbogbo, ko le ṣe iṣiro ni irọrun,” Kalberer sọ. Iwọn otitọ ti awọn nkan ti o ni ipalara ni nkan pataki jẹ pataki ga ju ti a ti ro tẹlẹ.
Gẹgẹbi Kalberer, ipenija pẹlu ọna tuntun ni akọkọ lati ṣe agbekalẹ ẹrọ wiwọn kan ti o ni ominira ati nigbagbogbo n ṣe awọn itupalẹ kemikali labẹ awọn ipo iduroṣinṣin, kii ṣe ninu yàrá nikan ṣugbọn tun lakoko awọn wiwọn aaye ni ọpọlọpọ awọn ipo.
Awọn iwadii ile-iwosan siwaju sii pẹlu awọn sẹẹli epithelial ẹdọfóró tun pese ẹri pe igba kukuru, awọn paati ifaseyin pupọ ti ọrọ patikulu, ni pataki, ṣiṣẹ ni iyatọ ju awọn patikulu ti a ṣe atupale pẹlu awọn iwọn idaduro iṣaaju. Awọn ọrọ patikuluti igba kukuru nfa oriṣiriṣi ati awọn aati iredodo diẹ sii.
Igbesẹ t’okan yoo kan siwaju si idagbasoke ẹrọ wiwọn lati ni awọn oye ti o jinlẹ si akojọpọ ati awọn ipa ti awọn nkan pataki. “Ti a ba ṣe iwọn ipin ti ifaseyin giga, awọn paati ipalara ni deede ati igbẹkẹle, a tun le ṣe awọn igbese aabo to dara julọ,” Kalberer sọ.
Atilẹba atejade
Steven J. Campbell àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀. “Àwọn èròjà ìṣiṣẹ́ tí ó wà fún ìgbà díẹ̀ máa ń ṣe àfikún sí agbára ìdènà èròjà onípele.” Ìlọsíwájú ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì (2025), doi: 10.1126/sciadv.adp8100
Ka tun
Hamburg ká ilu air significantly doti pẹlu microplastics | Pugnalom
AR-orisun app visualizes air pollutants fun gbogbo eniyan | Pugnalom
